Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil de militaire capaciteit voor de bestrijding van natuurbranden uitbreiden. Dat zei hij woensdag in de Kamercommissie Defensie, naar aanleiding van de verwoestende brand op de Hoge Venen. Tegen de zomer van 2027 moeten vier H145M-helikopters met zogenaamde Bambi Buckets permanent inzetbaar zijn.
De Bambi Buckets zijn blusemmers die onder een helikopter worden gehangen en waarmee water boven een brandhaard kan worden gedropt. Door die middelen permanent beschikbaar te maken, wil Defensie sneller kunnen reageren wanneer zich een natuurbrand voordoet. Francken benadrukte in de commissie dat de inzet van extra middelen vlotter moet kunnen verlopen dan vandaag het geval is.
Naast de vier blushelikopters wordt ook de aankoop van zware transporthelikopters vervroegd. Die toestellen kunnen naast transporttaken ook worden ingezet bij de bestrijding van branden. De regering onderzoekt daarnaast of de Civiele Bescherming in Defensie kan worden geïntegreerd. Francken is geen principiële tegenstander van een dergelijke onderbrenging.
De brand op de Hoge Venen richtte de afgelopen dagen grote schade aan in het natuurgebied. De hulpdiensten moesten er alles aan doen om het vuur onder controle te krijgen. De gebeurtenis legde de beperkingen bloot van de huidige bluscapaciteit, vooral wat betreft de inzet van helikopters en zware middelen. Defensie beschikt vandaag niet over permanent inzetbare blushelikopters met Bambi Buckets.
De aankondiging van Francken betekent een koerswijziging in het defensiebeleid. Tot nu toe werden blusmiddelen vooral ad hoc ingezet, afhankelijk van de beschikbaarheid van toestellen en bemanningen. Door vier H145M-helikopters permanent uit te rusten met Bambi Buckets, wil de minister een structurele oplossing bieden voor de bestrijding van natuurbranden.
De timing is opvallend: de zomer van 2027 ligt nog drie jaar verwijderd. Critici zullen zich afvragen of die termijn niet te lang is, zeker nu de klimaatverandering de frequentie en intensiteit van natuurbranden in België lijkt te verhogen. De Hoge Venen, het hoogste en meest uitgestrekte natuurgebied van het land, is bijzonder kwetsbaar voor droogte en brand.
De vervroegde aankoop van zware transporthelikopters kadert in de bredere modernisering van Defensie. Die toestellen kunnen naast militaire transportopdrachten ook worden ingezet voor humanitaire hulp en rampenbestrijding. De regering bekijkt of de Civiele Bescherming, die vandaag onder de FOD Binnenlandse Zaken valt, naar Defensie kan worden overgeheveld. Dat zou de coördinatie bij rampen kunnen vereenvoudigen en de inzet van middelen versnellen.
Francken zei in de Kamercommissie dat hij geen principieel bezwaar heeft tegen een integratie van de Civiele Bescherming bij Defensie. Een definitieve beslissing is nog niet genomen; eerst wordt onderzocht hoe zo'n overdracht juridisch en operationeel vorm kan krijgen. De minister wil naar eigen zeggen vooral dat de middelen sneller kunnen worden ingezet wanneer de situatie dat vereist.
De brand op de Hoge Venen heeft het debat over de Belgische rampenbestrijding nieuw leven ingeblazen. De vraag is niet alleen of er voldoende bluscapaciteit is, maar ook of de verantwoordelijkheden tussen federale en regionale overheden duidelijk genoeg zijn afgebakend. Natuurbranden houden zich niet aan gewestgrenzen, waardoor een gecoördineerde aanpak essentieel is.
Met zijn voorstellen wil Francken Defensie een grotere rol geven in de bescherming tegen natuurrampen. Of die plannen ook effectief worden uitgevoerd, hangt af van de budgettaire ruimte en de politieke steun binnen de regering. De komende maanden moeten duidelijk maken hoe concreet de aangekondigde maatregelen worden ingevuld.
