In negentien zones van Brussel wordt het gebruik van elektrische steps verboden, zowel privé-exemplaren als deelsteps. Brussels minister-president Boris Dilliès (MR) neemt die maatregel in de strijd tegen drugsgeweld in de hoofdstad. De zones waar het verbod geldt, zijn de zogenoemde drugs-hotspots waar de handel en het geweld zich concentreren.
De maatregel moet het drugskoeriers moeilijker maken. E-steps worden volgens de Brusselse autoriteiten vaak gebruikt om snel en onopvallend door de stad te bewegen, ook in de drugshandel. Door ze weg te halen uit de probleemwijken hoopt de regering de logistiek van de dealers te ontregelen.
Criminoloog Jelle Janssens (UGent) ziet wel een effect, maar plaatst vraagtekens bij de reikwijdte. « Zo'n verbod zal het businessmodel van drugkoeriers wel schaden, al is het vooral een vorm van symptoombestrijding », zegt hij. Volgens Janssens pakt de maatregel het vervoermiddel aan, niet de onderliggende handel en het geweld.
Ook criminoloog Mattias De Backer is kritisch. Hij noemt het politiebesluit « ongelooflijk disproportioneel » en waarschuwt dat de maatregel de kloof tussen politie en jongeren in de betrokken wijken verder vergroot. Volgens De Backer versterkt het verbod zelfs de voedingsbodem voor drugsbendes, omdat het wantrouwen bij jongeren toeneemt.
Daarnaast wijzen de criminologen op een mogelijk waterbedeffect. Als e-steps uit de ene zone verdwijnen, kan de handel zich verplaatsen naar andere buurten of overstappen op andere vervoermiddelen. Het probleem verdwijnt dan niet, maar verschuift. Dat maakt de maatregel kwetsbaar: de overlast kan toenemen op plaatsen die buiten de negentien zones vallen.
De Brusselse regering verdedigt het verbod als onderdeel van een bredere aanpak tegen drugsgeweld. De negentien zones zijn gekozen op basis van politiegegevens over drugshandel en overlast. Het is nog niet duidelijk hoe lang het verbod duurt en hoe streng erop wordt toegezien.
De discussie raakt een breder debat over de aanpak van drugs in Brussel. Eerder werden al maatregelen genomen tegen dealerpraktijken en overlast, maar critici menen dat de structurele oorzaken onvoldoende worden aangepakt. De criminologen pleiten dan ook voor een aanpak die verder gaat dan het weren van vervoermiddelen.
Voor de gebruikers van deelsteps in de betrokken wijken betekent het verbod een praktische beperking. De zones vallen samen met drukke buurten waar veel mensen wonen en werken. Of het verbod ook juridisch standhoudt, is nog niet duidelijk.
De komende weken moet blijken of het verbod het geweld en de handel effectief terugdringt, of dat de drugseconomie zich simpelweg aanpast. De criminologen houden het voorlopig bij een voorzichtige conclusie: het signaal is duidelijk, maar de oplossing is het niet.
2
